سازمانهاي گوناگون براي موفقيت حال و  آينده خود نيازمند ارتقاء دائمي سه عنصر اساسي "خلاقيت" ، "كيفيت" و "بهره وري" مي باشند. در اين راستا استفاده از راهكارها و سيستمهاي تحقق بخش اين موضوع از اهميت ويژه اي برخوردار است . يكي از مهمترين سيستمهايي كه در جهت ارتقا دائمي عناصر خلاقيت ، كيفيت و بهره وري سازمانها نقش بسيار موثري دارد" نظام پيشنهادات " مي باشد.نظام پيشنهادات كه "بر اساس الگوي مشاركتي" و " رويكرد مغز افزاري به سازمان" استوار است در كشورهاي پيشرفته بسيار مورد توجه بوده و سالهاست كه در سازمانهاي مختلف اين كشورها نقش آفريني هاي ارزشمندي مي نمايد.نظام پيشنهادات ساز و كاري مناسب براي ارائه طرحها و ايده هاي جديد و پيشنهادهاي كليه كاركنان سازمان است . با استفاده از نظام پيشنهادها( درون سازماني و برون سازماني) مديريت سازمان مي تواند از انبوه نظرات و پيشنهادهاي بهبودي بخش برخوردار گردد.بدين وسيله سازمان مي تواند " بانك ايده ها" داشته باشد و از نتايج ارزشمند اجراي ايده هاي خلاق بهره مند شود.

منظور از راه اندازي نظام پيشنهادات مشورت و تبادل نظر بين كارمندان و مديران است كه به صورت ابزاري بين لايه هاي هرم قدرت درنظر گرفته مي شود تا انگيزه بهبود وتحول در همه افراد فراگير شود و عملكرد و وضعيت سازمانها بهبود يابد. همچنين از ديگر اهداف پياده سازي نظام پيشنهادات مي توان به : پرورش انديشه ها، بهادادن به انسان ها، افزايش اعتماد، تقــويت حس مسئــوليت، بهبود انگيزه هاي مادي و معنوي، فراهم سازي محيطي مناسب براي يادگيري، بهبود روحيه مشاركت، همسو كردن اهداف كلي سازمان، پذيرش دگرگوني، دلپذير كردن محيط كار، ايجاد فرصتهاي رشد براي كاركنان و درنهايت بهبود كيفي و كمي كار و محصول،اشاره كرد.

  نظام پيشنهادات به طوركلي مبتني بر اخذ نظر و پيشنهاد از افراد در مورد چگونگي بهبود كارها و فعاليتها، بررسي نظرات اخذ شده توسط افراد مطلع و معتمد، اجراي نظرات قابل قبول و بالاخره قدرداني از پيشنهاددهندگان مي باشد، كه همگي اين امور، وسيله اي براي تحول اداري و ارتقا كيفي و كمي فعاليتهاست .

  موفقيت نظام پيشنهادات درگرو باور مديريت ارشد به توانايي كاركنان و درك مسائل آنان ، توانمندي و شايستگي مديريت ارشد براي تشخيص و اجراي پيشنهادهاي مفيد و همچنين توجيه مديران مياني و نيز به گماردن يك فرد تمام وقت به عنوان دبير اجرايي نظام كه داراي سابقه كار مناسب و محبوبيت نسبي بين كاركنان باشد، اختصاص محل مستقل براي دبيرخانه نظام، تامين نيروي انساني لازم براي دبيرخانه نظام، پيگيري و نظارت جدي مواردي نظير اجراي به موقع پيشنهادها، پرداخت به موقع پاداش پيشنهاد دهندگان و كارشناسان، اختصاص 2 تا 3 ساعت وقت درهر هفته ( يا حداقل هر 2 هفته يك بار) جهت شركت در جلسات سياست گزاري و شناسايي و رفع موانع نظام و... مي باشد. در غير اينصورت در سازماني كه مدير ارشد در اجراي نظام پيشنهادات جدي نباشد يا مديران مياني با نظام پيشنهادات همنوا نباشند يا برداشت اشتباه از ماهيت اين نظام داشته باشند و درپي ايرادگيري باشند، تحول جدي اتفاق نخواهد افتاد و نظام پيشنهادات ناموفق جلوه خواهد كرد.

ابعاد نظام پيشنهادات در اين سازمان را مي توان به شرح ذيل بر شمرد:

- نظام پيشنهادهاي فردي كاركنان

- نظام پيشنهادهاي گروهي كاركنان

- نظام پيشنهاد گيري از مشتريان

- نظام پيشنهاد گيري از پيمانكاران

- نظام پيشنهاد گيري از خانواده كاركنان

سخن آخر

گسترده كردن دامنه مشاركت كاركنان در اداره امور، هم زندگي كاري را از بركات انديشه و تجربه آنان غني مي‌سازد و هم شوق و رغبت آنان را به حفظ آنچه از راه تلاش گروهي فراهم مي‌آيد، افزايش مي‌دهد. مشاركت، عاملي براي برانگيختن به پديدآوردن و خلق كردن و نيز وسيله‌اي براي پاسداري و قدرشناسي از آن چيزي است كه پديد آمده است. كاركنان هر اندازه در كار پديد آوردن، مشاركت كنند يا دخالت داده شوند در راه حفظ و پاسداري پديد‌آورده‌ هاي خود و ديگران تلاش و فداكاري خواهند كرد و اين در حقيقت بدان معني است كه كاركنان همواره از دسترسي به كانون تصميم‌گيري و قدرت برخوردار باشند  تا در مواردي كه شايسته و لازم مي‌نمايد، اقتدار خود را به اجرا درآورند و در جهت تصحيح حركت نظام گام‌هاي مناسب بردارند